Ti panagririaw dagiti dua a nasion ket masansan a maibagbaga a kas maysa a "pagtungpalan manipud idi unana." Ngem no sukisoken ti pakasaritaan, ti panagririaw ita ket saan a ti lunod dagiti agkakabsat manipud kadagiti adu a siglo, no di ket ad-adu a kas maysa a politikal a pannakaparsua a napasamak kadagiti nabiit pay a napalabas.
Abstrakto
Daytoy a papel ket usigenna ti panagririaw ti Israel ken Iran iti tallo a patong. Umuna, sukisokenna no kasano ti kinaasiwa ti mitolohikal a naratibo ti "panagsusupiat dagiti kaputotan da Jacob ken Ishmael" manipud kadagiti pudno a kapuonan. Maikadua, patalgedenna, babaen kadagiti naibatay-Biblia a pakalaglagipan, a ti nagkauna a Persia ken dagiti komunidad ti Hudio ket adda pay ketdi iti maysa a nasinged a relasion. Maikatlo, analisarenna no kasano a ti pudno a panagkibin-kibin idiay tengnga ti maika-20 a siglo ket nagbalin a napardas a panagririaw, nga ti Rebolusion ti Islamiko ti Iran idi 1979 ti nagbalin a pagtulian. Iti panagaramidna, ti papel ket ibunannagna a ti agdama a panagririaw ket saan a relihion a pagtungpalan, no di ket maysa a pannakaparsua a bunga ti ideolohia ti moderno a nasion ken ti heopolitika.
I. Introduksion — Ti Ilusion ti "Nagkauna a Gura"
No ilawlawagda ti panagsusupiat ti Israel ken Iran, masansan nga agsublida kadagiti rinibu a tawen. Kas pagarigan, ibagada a ti panagririaw dagiti agkakabsat a nagtaud kadagiti dua nga annak ni Abraham, da Isaac ken Ishmael, ket agtultuloy agingga ita nga aldaw. Daytoy a naratibo ket intuitibo ngem saan a husto. Pinapasken ti komplikado a moderno a politika iti pagsasao ti mito, ket iti isu met la a tiempo, ti panagsusupiat ket nagbalin a "di maliklikan a pagtungpalan," a manglapped iti pannakaparsua ti panagtutunos.
Daytoy a teksto ket mangrugi iti panangirebba kadagita a gagangay a naratibo. Umuna, iturongen ti husto a kinapudno ti kapuonan, ket inton simmaruno, susukisokenna no kasano ti kaadu ti kaasiwa ti pudno a pakasaritaan manipud kadatoy a naratibo.
II. Panaglilipit dagiti Dua a Kapuonan — Magduma ni Ishmael (Arabo) ken Persia (Iran)
Ti umuna a masaludsod ket, dagiti taga-Iran ket saan a kaputotan ni Ishmael. Iti tradision ti Hudio ken Islam, ni Ishmael ket masansan a maibagbaga a kas ti ninuno dagiti Arabo. Ngem dagiti Persian, a mangbukel iti kaaduan dagiti taga-Iran, ket saan a Semitiko nga Arabo, no di ket tattao a Aryan a naggapu iti Indo-Europeo a pamilia ti pagsasao. Manipud iti pagsasao (Persian), kultura, ken self-identity, inyasideg ti Iran ti bagina manipud iti Arabo a lubong.
Gapuna, ti panangipakpatakder ti "panagsusupiat dagiti kaputotan ni Jacob (Israel) ken Ishmael (Arabo)" iti Iran ket maysa a panaglilipit ti kategoria. Ti panagsusupiat ti Israel ken dagiti Arabo a nasion (mairaman ti isyu ti Palestina) ken ti panagsusupiat ti Israel ken Iran ket adu ti kaasiwada manipud iti nagtaudanda ken karakterda. No ti umuna ket nauneg a nairaman iti isyu ti teritoryo ken self-determination, ti maudi ket nangrugi a pormal idiay maikadua a kagudua ti maika-20 a siglo a gapu ti ideolohia ken panagkikompetensya para iti rehional a katurayan.
III. Ti Persia iti Naibatay-Biblia a Pakalaglagipan — Saan nga Kabusor no di ket Mangsalakan
Makapainteres ta iti nagkauna a pakalaglagipan, ti Persia ket saan nga agparang a kas kabusor dagiti Hudio, no di ket kas maysa a mangsalakan. Ti nangtapos iti Babilonian a panangibalud ket ni Ari Cyrus (Cyrus the Great) ti Persia. Pinapanna dagiti Hudio a naibalud a makasubli iti pagtaenganda tapno bangonen manen ti Templo, ket daytoy a pasamak ket nakarehistro a kas maysa a kritikal a pagtulian iti pakasaritaan dagiti Hudio.
Ni Cyrus ket saan laeng a maysa a nangparmek, no di ket maysa a agturay a naipalagip a nangrespeto kadagiti relihion ken dagiti ugali dagiti tattao a naparparmekna. Ti tradision dagiti Hudio ket ipintangda isuna a kas maysa a paborito nga aduanan a mannakirba.
Ti lugar ti istoria ni Esther ket ti Persian a Imperio met. Uray pay iti daytoy a naratibo a pakasaritaan a paglilinniaw ti krisis ken pannakaisalakan, ti sentro ti panagsusupiat ket saan a "Persia kontra Hudio" no di ket dagiti plano iti uneg ti Imperio ken ti pannakaibabawi dagitoy. Iti apagbiit, iti nagkauna a pakalaglagipan, ti Persia ket saan a ti nanumo a kabusor ti Israel. Daytoy ti umuna a rason no apay a ti panagririaw ita ket saan a mailawlawag a kas "gura manipud idi unana."
IV. Moderno a Bulan ti Diro — Ti Dinastia ti Pahlavi ken ti 'Periphery Alliance' (1948–1979)
Ti ad-adda pay a determinative a kinapudno ket, agarup laeng dua a kaputotan ti napalabas, ti Israel ken Iran ket nagbalin a nasinged a kas agkibin-kibin. Kalpasan ti pannakabangon ti Israel idi 1948, ti Iran babaen ti Dinastia ti Pahlavi ket kinapudnona a binigbigna ti Israel ken nasinged a nakipagtrabaho.
Ti likudan daytoy ket ti estratehia ti Israel nga maawagan iti "periphery doctrine" (periphery alliance). Ti Israel, a nalikmut kadagiti agririri nga Arabo a nasion, ket nagtarigagay a mangparmek iti panangkulong babaen ti panagkibin-kibin kadagiti saan nga Arabo a nasion iti ruar ti Arabo a lubong — kas iti Iran, Turkey, Ethiopia, ken dadduma pay. Ti Iran, nga inyasidegna ti bagina manipud iti Arabo a lubong babaen ti identidad ti Persia, ket umno a kapadana iti daytoy a plano.
Ti panagkibin-kibin ket konkreto. Naaramid ti pannakabigay ti petroleo, panagsisinnukat dagiti impormasion ti intelligence, ken panagkibin-kibin iti militar ken teknolohia. Ti dua a nasion ket nagannadda iti panagbabbaba ti Soviet Union ken ti radikal nga Arabo a nasyonalismo, ket daytoy a pagbibingayan a panagbalin a peligro ti nangikadkadua kadakuada. Manipud iti daytoy a panawen, ti panagririaw ita ket saan a "nagkauna" no di ket maysa nga "nabarbaro a panagbalbaliw."
V. Ti Kanito ti Panagsina — Ti Rebolusion ti 1979 ken ti Panagbalbaliw ti Ideolohia
Ti pagtulian ket ti Rebolusion ti Islamiko ti Iran idi 1979. Ti baro a rehimen a nangpatarawidwid kalpasan ti pannakarebba ti monarkia ti Pahlavi ket direkta a binalliwenna ti pro-Western ken pro-Israel a polisiya ti dati a rehimen. Ti panagririri kontra Sionismo ken ti solidaridad iti Palestina ti nagbalin a kangrunaan nga ideolohia ti baro a rehimen, ket amin a pormal a relasion iti Israel ket nasardeng.
Nasken a maibaga, a ti nangiturong iti daytoy a panagsina ket saan a ti nagkauna a tribu a gura no di ket ti baro a politikal a teolohia nga inyababa ti rebolusion. Idi nagbaliw ti self-definition ti nasion, ti relasion ti dua a nasion, a nagrukop iti isu met la a heopolitikal a posisyon, ket nagbaliw manipud iti panagkibin-kibin a nagbalin a panagririri. Daytoy ket resulta ti panagpili iti ideolohia, saan a ti "lunod dagiti agkakabsat."
VI. Ti Panagaramid ti Estruktura ti Panagririri — Nuklear, Proxy Wars, Eskatologikal a Retorika
Ti panagririri kalpasan ti 1979 ket immad-adu nga nagbalin nga estruktural kadagiti napalabas a panawen. Daytoy ket nagbalin a kasla ti tension iti panagaramid ti nuklear a armas, ti panagsusupiat babaen kadagiti proxy forces kadagiti nadumaduma a rehional a puersa, ken ti eskatologikal ken eksistensial a retorika a maus-usar iti dua a bangir. Ti tunggal maysa ket nangrugi a mangilasin iti maysa ken maysa a saan laeng a kas simpleng kumkumpetensia no di ket kas maysa nga eksistensial a kabusor a mangpangta iti pannakabiruk, ket daytoy a panangilasin ket nangpapigsa iti panagririri a kas self-fulfilling prophecy.
Ditoy, ti mitolohikal a naratibo ket maawagan kalpasanna. Kayatna a sawen, umuna a naparsua ti panagririri, ket tapno maisalip itoy a panagririri a kas "pagtungpalan manipud idi unana," ti pagsasao ti panagsusupiat ti agkakabsat ket naiyawis. Saan a ti mito ti nangpataud iti panagsusupiat, no di ket ti panagsusupiat ti nangkasapulan iti mito.
VII. Panangibus — Ti Mito ket Saan nga Pagungpalan
Ti kayat nga ipakita daytoy a papel ket simple. Ti panagririri ti Israel ken Iran ket saan a lunod dagiti agkakabsat a naiplano manipud idi unana, no di ket maysa a nabiit pay a pannakaparsua a bunga ti ideolohia ti moderno a nasion ken ti heopolitika. No tungtungkolen ti kapuonan, ti dua a nasion ket saan pay ketdi a ti gagangay a maibagbaga a "agkakabsat," ket no tungtungkolen ti pakasaritaan, ti dua ket ad-adu a nagbibingayan iti atiddog a panawen ti nasinged a panagtutunos ken panagkibin-kibin.
Daytoy a kinapudno ket agbalin a bassit ngem importante a pundasyon ti namnama. Ti naparsua a panagririri ket, iti prinsipyo, mabalin a maibabawi. No ikkaten ti pagsasao ti mito a mangikabil ti panagsusupiat a kas "pagtungpalan" ken siddaawan ti historikal a kinaangawna, ti imahinasion ti panagtutunos ti umukrad. Iti panawen ti Antropocene, ti panagsaludsod iti panangisubli ti relasion ti tattao ket mabalin a mangrugi iti pananglukat manen iti daytoy a naselyuan a mito.
Giya para iti Ad-adu a Panagbasa
- Nagkauna a Pakasaritaan ti Near East — Sapsap a deskripsion ti Achaemenid Persian Empire ken ti Edict ni Cyrus
- Pakasaritaan ti Daan a Testamento — Ti naratibo ti panagsubli da Ezra ken Nehemiah, ti background ti Libro ni Esther
- Moderno a Pakasaritaan ti Politika ti Middle East — Ti estratehia ti Israel iti 'periphery alliance' ken ti relasion ti Iran-Israel idi panawen ti Pahlavi
- Panagadal iti Rebolusion ti Iran idi 1979 ken ti ideolohikal a panagbalbaliw daytoy
※ Daytoy a teksto ket maysa a sample a papel manipud iti KPGM Humanities Data Room, maysa nga akademiko a reperensia nga analisis a nangurnong iti publiko a sapsap a pakasaritaan ken relihion a pakaammo. Daytoy ket saan a mangirepresenta iti posisyon ti ania man a partido, ken ipapaganamidmi ti panangpatalged kadagiti detalye babaen kadagiti umuna a reperensia ken naispesialisaran a panagadal.