Kasuratan: Mateo 16:1-4

1. Adda dagiti Fariseo ken Saduceo a simmangpet, a nangsubokda ken Jesus ket dinamagda nga ipakitana kadakuada ti maysa a pagilasinan manipud iti langit.
2. Nagsungbat ni Jesus ket kinunana kadakuada, “No rabii ket makitayo ti langit a nalabaga, kunayo, ‘Naimbagto ti panawen.’
3. Ket no bigat ket makitayo ti langit a nalabaga ken namulmolan, kunayo, ‘Narigat ti panawen ita.’ Maammuanyo ti agduma a kasasaad ti panawen, ngem saanyo a maammuan ti pagilasinan ti panawen?
4. Ti dakes ken mannakiranggas a kaputotan agbirbiruk iti pagilasinan, ngem awan sabali a pagilasinan a maipakita kadakuada no di laeng ti pagilasinan ni Jonas.” Ket intanawanna ida a pimmanaw.

Pangyababaan: Ti Dios mangted kadagiti pagilasinan iti tunggal panawen.
Ayayaten a kakabsat iti Apo,
No usigentayo ti Biblia, inted ti Dios dagiti pagilasinan iti tunggal panawen.
Iti panawen ni Noe, ti layos ti pagilasinan.
Iti panawen ti Exodus, dagiti sangapulo a saplit ti pagilasinan.
Iti panawen dagiti mammadto, ti ballaag ti Dios ti pagilasinan.
Ket idi panawen ni Jesus, ti Anak ti Dios a ni Jesu-Cristo Mismo ti kadakkelan a pagilasinan.
Ngem dagiti Fariseo ken Saduceo saanda a nakita dayta a pagilasinan.

Imbaga ni Jesus kadakuada,
“Maammuanyo ti agduma a kasasaad ti panawen, ngem saanyo a maammuan ti pagilasinan ti panawen?”
Naammuanda ti kasasaad ti panawen, ngem saanda a naammuan ti trabaho ti Dios.
Umas-asping met daytoy kadatayo ita.
Naan-anaytayo a makaammo iti panagbalbaliw ti lubong.
Naammuantayo ti ekonomia.
Naammuantayo ti politika.
Naammuantayo ti siensia.
Ngem nalipattantayo ti ibagbaga ti Dios iti panawentayo.
Agtaltalinaed ti sangatauan iti maysa a krisis a di pay nakita.

Krisis iti klima,
pannakadadael ti ekosistema,
agtataliwadtayo iti tengnga ti ballaag ti maikanem a dakkel a pannakaawan.
Nga kasta, maysa kadi laeng daytoy a pasamak ti kasasaad ti lubong?
Wenno pagilasinan kadi daytoy a maipakitada kadatayo iti panawentayo?

Pangyuna 1: Espiritual a kinamaag ti saan a panagkita kadagiti pagilasinan ti panawen.
Imbaga ni Jesus kadagiti Fariseo,
“Dakes ken mannakiranggas a kaputotan.”
Apay nga imbaga ti kasta?
Saan a gapu ta nakamaaganda.
Saan met a gapu ta saanda nga ammo ti Biblia.
Ti problema ket ti panagayatda iti sabali a banag a dakdakkel ngem iti Dios.
Inayatda ti relihion a dakdakkel ngem iti Dios.
Inayatda ti bileg a dakdakkel ngem iti Dios.
Inayatda ti bukodda a pagimbagan a dakdakkel ngem iti Dios.
Sumagmamano ket ti espiritual a kinamaag ti nangitinnag iti basol.

Umas-asping met daytoy iti kangrunaan a gapu ti krisis a sangoen ti sangatauan ita.
Ti ramut dagiti problema iti aglawlaw ket saan nga adda iti aglawlaw.
Adda daytoy iti basol.
Ti ramut ti krisis ti klima ket imbes a karbon ket kinagumgum.
Ti ramut ti pannakadadael ti ekosistema ket imbes a industria ket kinapannakkel ti tao.
Kinuna ti Biblia nga irumek ti tao ti sangaparsuaan, ngem saan a kinuna a panagruk-uyan.
“A tarimaanenna ken salimetmetanna”
(Genesis 2:15)

Ngem immalis ti tao a saanen nga agbalin a manedyer.
Nanggaget a sumalog iti tugaw ti Namarsua.
Daytoy ti basol.
Ket ti Antropocene ket mabalin a maysa a dakkel a sarming a pinarsua ti basol.

Pangyuna 2: Ti pagilasinan ti panawen ket saan a panangukom, no di ket imbitasion iti panagbabawi.
Iti Biblia, ti ballaag ti Dios ket kanayon a para iti panagbabawi.
Sakbay ti layos, adda pay met ti 120 a tawen a gundaway.
Adda pay met ti gundaway a nagbabawi idiay Nineveh.
Naipatulod met dagiti mammadto idiay Israel.
Saan a maragsakan ti Dios iti panangukom.
Maragsakan Isuna iti panagbabawi.
Dagiti un-unget ti klima ken dagiti agun-unget a pangkapsutan ti ekosistema ita ket mabalin met a saludsod ti Dios kadatayo.

“Sadino ti papananyo?”
“Ania ti pagserbiam?”
“Asino ti pagbiagbiagam?”
Ti pagilasinan ti panawen ket saan a mensahe ti buteng.

Maysa daytoy a balikas ti imbitasion a panagbabawi.
Ti panagbabawi ket saan laeng nga emosyon.
Ti panagbabawi ket panagbalbaliw ti direksion.
Panagsubli manipud iti kinasentro-iti-bagbagim iti panagbalin a sentro ti Dios.
Panagsubli manipud iti biag ti kinagumgum iti biag ti stewardship.
Panagsubli manipud iti kultura ti konsumo iti kultura ti panagyaman.

Pangyuna 3: Ti pagilasinan ni Jonas ti bugbugtong a namnama.
Kinuna ni Jesus,
“Awan sabali a pagilasinan a maipakita kadakuada no di laeng ti pagilasinan ni Jonas.”
Apay ni Jonas?
Maymaysa ti mensahe ni Jonas.
“Agbabawika.”
Nagbabawi ti Nineveh ket nagbiagda.
Ngem dagiti pagilian a saan a nagbabawi ket nadadael.
Dakdakkel ni Jesus ngem ni Jonas.
Nangipadto ni Jonas iti panangukom,
ngem sinagrado ni Jesus ti panangukom para kadatayo.
Adda ni Jonas iti uneg ti dakkel nga ikan,
ngem simrek ni Jesus iti tanem.
Nagbiag ni Jonas manipud iti uneg ti ikan,
ngem nagungar ni Jesus.
Ngarud, ti masapultayo ita ket saan a baro a teknolohia no di ket baro a puso.

Imbes a baro a polisiya, baro a parsua.
Imbes a baro a sistema, baro a parsua.
Ti pangrugian dayta ket ti krus.

Pangtapos: Itan ti pagilasinan ti panawen, agbabawi kadi tayo?
Ayayaten a kakabsat iti Apo,
Adu ti pagilasinan iti panawentayo ita.
Adda ti timek dagiti aguy-unget a parsua.
Adda ti ballaag dagiti agrupsa a ekosistema.
Adda ti panagbalbaliw ti klima.
Ngem adda ti pagilasinan a dakdakkel ngem kadagita amin.
Dayta ket ti Krus ken ti Ubbaw a Tanem.

Nga ita, ibagbaga latta ni Jesus,
“Saanyo kadi a maammoan ti pagilasinan ti panawen?”
Daytoy a saludsod ket saan laeng a maipapan iti aglawlaw.
Maysa daytoy a saludsod maipapan iti kararua.
Maysa daytoy a saludsod maipapan iti pammati.
Maysa daytoy a saludsod maipapan iti panagbabawi.
Ita, ayayabannatayo ti Dios.
Agbabawikayo iti kinawawaya.
Agbabawikayo iti kinagumgum.
Agbabawikayo iti biag a naisina iti Namarsua.
Ket agsublikayo ken Jesu-Cristo, ti pagilasinan ni Jonas.
Iti kasta, uray iti tengnga ti krisis ti Anthropocene, agbiagtayo nga addaan iti namnama, saan a buteng.

Iti nagan ti Apo, bendisionanka nga agbabawi iti Ebanghelio ti krus,
agnanayon a magna iti bileg ti Espiritu Santo,
ket agbalinka a tattao ti Dios a mangnamnama iti baro a langit ken baro a daga.
Amen.