Panimula

Malaki ang impluwensya ng kultura sa paraan ng pag-unawa ng tao sa kanyang sarili, sa mundo, at sa kanyang kapwa. Kabilang sa pinakamahalagang pagpapahayag ng kultura ang wika, panitikan, sining, midya, at kolektibong alaala. Ang mga ito ang nagsisilbing daluyan ng mga paniniwala, tagapag-ingat ng mga tradisyon, tagahubog ng mga pagpapahalagang moral, at tagapagpasa ng mga kaugaliang panlipunan sa bawat salinlahi. Hindi sila neutral, sapagkat taglay nila ang mga pananaw sa mundo (worldviews) na maaaring magpakita ng katotohanan ng Diyos o kaya'y magpalaganap ng mga maling kaisipan bunga ng kasalanan.

Sa pananaw ng Kristiyanismo, ang kultura ay parehong kaloob ng pangkalahatang biyaya (common grace) ng Diyos at isang larangang naapektuhan ng pagkahulog ng sangkatauhan sa kasalanan. Dahil dito, ang iglesya ay hindi tinatawag upang lubusang tanggihan ang kultura ni yakapin ito nang walang pagsusuri. Sa halip, ang misyong Kristiyano ay tinatawagan na makibahagi rito nang may pag-unawa, pinagtitibay ang anumang nagpapakita ng katotohanan ng Diyos at itinatama ang anumang sumasalungat sa Kanyang kaharian. Gaya ng sinabi ni Jesus, ang mga mananampalataya ay dapat maging "asin ng lupa" at "ilaw ng sanlibutan" (Mateo 5:13–16, KJV). Sa pamamagitan ng matapat na pakikibahagi, ang mga Kristiyano ay nakikilahok sa gawain ng Diyos sa pagtubos ng kultura para sa Kanyang kaluwalhatian at sa ikabubuti ng sangkatauhan.

Ang Wika bilang Pundasyon ng Pagkakakilanlan at Katotohanan

Ang wika ay isa sa pinakadakilang kaloob ng Diyos sa sangkatauhan. Sa pamamagitan nito ay naipapahayag ng tao ang kanyang mga kaisipan, naipapasa ang mga tradisyon, nakapagsasamba sa Diyos, at naipapamana ang mga pagpapahalaga sa susunod na henerasyon. Nahuhubog ang pagkakakilanlan ng tao sa pamamagitan ng mga salaysay, usapan, at pagpapahayag ng kultura.

Ipinakikita ng Kasulatan na ang Diyos mismo ay nagsasalita, at ang buong sangnilikha ay nalikha sa pamamagitan ng Kanyang Salita (Genesis 1). Dahil dito, ang kakayahan ng tao sa paggamit ng wika ay repleksiyon ng pagiging nilalang sa larawan ng Diyos.

Subalit maaari ring gamitin ang wika sa panlilinlang, paninirang-puri, at paglaganap ng kasamaan. Sinasabi ng Kawikaan:

"Kamatayan at buhay ay nasa kapangyarihan ng dila." (Kawikaan 18:21, KJV)

Layunin ng misyong Kristiyano na gamitin ang wika sa pagpapahayag ng ebanghelyo, pagtataguyod ng katotohanan, pagkakasundo, at pag-ibig ng Diyos sa lahat ng tao. Ang himala ng Pentecostes (Gawa 2:1–11) ay nagpapatunay na pinahahalagahan ng Diyos ang bawat wika bilang kasangkapan sa pagpapahayag ng kaligtasan sa lahat ng bansa.

Panitikan at ang Paglinang ng Moral na Imahinasyon

Ang panitikan ay humuhubog sa moral na imahinasyon ng tao sa pamamagitan ng mga kuwento, tula, dula, at iba pang akdang pampanitikan na nagtuturo ng mga pagpapahalaga, nagtatanong tungkol sa tama at mali, at nagpapakita ng pag-asa, katarungan, sakripisyo, at pagtubos.

Ang Bibliya ang pinakadakilang halimbawa ng panitikan sapagkat binubuo ito ng kasaysayan, karunungan, tula, propesiya, talinghaga, at pahayag ng Diyos sa sangkatauhan.

Sinabi ni Pablo:

"Ang lahat ng kasulatan ay kinasihan ng Dios, at mapapakinabangan sa pagtuturo, sa pagsansala, sa ikatutuwid, sa ikatututo na nasa katuwiran." (2 Timoteo 3:16, KJV)

Ang Kristiyanong pakikibahagi sa panitikan ay nangangailangan ng maingat na pagsusuri sa mga temang nagpapakita ng katotohanan ng Diyos habang tinatanggihan ang mga salaysay na nagtuturo ng maling pananaw tungkol sa tao, moralidad, at kaligtasan. Hinihikayat din ang mga Kristiyanong manunulat na lumikha ng mga akdang nagpapahayag ng pag-asa, katarungan, kapatawaran, at pagtubos.

Sining bilang Pagpapahayag ng Kagandahan, Pagsamba, at Pagkamalikhain

Ang sining ay salamin ng pagkamalikhain ng tao na nagmumula sa pagiging nilalang sa larawan ng Diyos (Genesis 1:26–27). Ang kakayahang lumikha ng magaganda at makahulugang bagay ay sumasalamin sa katangian ng Dakilang Manlilikha.

Sa Bibliya, ang pagtatayo ng Tabernakulo ay isinagawa ng mga manggagawang binigyan ng Diyos ng karunungan at kasanayan (Exodo 31:1–5). Ginamit ang sining upang pagandahin ang pagsamba at ituro ang mga espirituwal na katotohanan.

Gayunpaman, maaari ring gamitin ang sining upang luwalhatiin ang kasalanan, karahasan, at idolatriya. Kaya't hinihikayat ng misyong Kristiyano ang paglikha ng mga likhang-sining na nagpapakita ng katotohanan, kagandahan, katarungan, habag, at kaluwalhatian ng Diyos.

Ayon kay Pablo:

"Kung kayo nga'y nagsisikain, o nagsisiinom, o anomang inyong ginagawa, ay gawin ninyong lahat sa ikaluluwalhati ng Dios." (1 Corinto 10:31, KJV)

Midya bilang Makapangyarihang Tagahubog ng mga Pagpapahalagang Panlipunan

Sa kasalukuyang panahon, ang telebisyon, pelikula, social media, balita, podcast, at iba pang digital na plataporma ay kabilang sa pinakamalalakas na impluwensya sa paghubog ng opinyon ng publiko at ng mga pagpapahalagang panlipunan.

Nagbibigay ang midya ng pagkakataon para sa edukasyon, ebanghelismo, at pandaigdigang komunikasyon. Ngunit maaari rin itong maging daluyan ng maling impormasyon, materyalismo, imoralidad, at pagkakahati-hati ng lipunan.

Pinapayuhan ni Pablo ang mga mananampalataya:

"Subukin ninyo ang lahat ng mga bagay; ingatan ninyo ang mabuti." (1 Tesalonica 5:21, KJV)

Dahil dito, hinihikayat ng misyong Kristiyano ang mga mananampalataya na maging mapanuri sa kanilang pinapanood at pinakikinggan, gayundin ang pagiging responsableng tagalikha ng nilalaman na nagpapalaganap ng ebanghelyo, katotohanan, pag-ibig, at katarungan.

Kolektibong Alaala at ang Pagbuo ng Pagkakakilanlan ng Pamayanan

Ang kolektibong alaala ay tumutukoy sa mga magkakasamang alaala ng isang lipunan tungkol sa kanilang kasaysayan, mga tagumpay, trahedya, at mahahalagang pangyayari na humuhubog sa kanilang pagkakakilanlan.

Paulit-ulit na inuutusan ng Diyos ang Kanyang bayan na alalahanin ang Kanyang mga dakilang gawa. Ipinagdiwang ng Israel ang Paskuwa bilang pag-alaala sa pagliligtas ng Diyos mula sa Egipto (Exodo 12), samantalang itinatag ni Jesus ang Hapunan ng Panginoon bilang paggunita sa Kanyang sakripisyo.

Sinabi ni Jesus:

"Gawin ninyo ito sa pagaalaala sa akin." (Lucas 22:19, KJV)

Ang pag-alala sa katapatan ng Diyos ay nagpapatibay ng pananampalataya at pumipigil sa espirituwal na pagkalimot.

Nakikibahagi rin ang misyong Kristiyano sa paghubog ng kolektibong alaala sa pamamagitan ng pagpapanatili ng mga patotoo ng katapatan ng Diyos, paggunita sa buhay ng mga tapat na mananampalataya, pagharap sa mga kawalang-katarungan ng kasaysayan, at pagpapahayag na ang kamatayan at muling pagkabuhay ni Cristo ang pinakasentro ng kasaysayan ng sangkatauhan.

Ang Misyong Kristiyano: Kritikal at Makabuluhang Pakikibahagi sa Kultura

Ang pakikibahagi ng mga Kristiyano sa kultura ay dapat magkaroon ng balanse sa pagitan ng pag-iingat at aktibong pakikilahok. Ipinanalangin ni Jesus na manatili ang Kanyang mga alagad sa sanlibutan ngunit huwag maging bahagi ng kasamaan nito (Juan 17:15–18).

Sinabi ni Pablo:

"At huwag kayong magsiayon sa sanglibutang ito: kundi mangagbago kayo sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pagiisip." (Roma 12:2, KJV)

Ang kritikal na pakikibahagi ay nangangahulugang sinusuri ang lahat ng anyo ng kultura ayon sa pamantayan ng Salita ng Diyos. Ang makabuluhang pakikibahagi naman ay ang aktibong paggamit ng wika, panitikan, sining, midya, at kasaysayan upang maipahayag ang katotohanan ng ebanghelyo at maitaguyod ang kaharian ng Diyos.

Hindi layunin ng Iglesya na maging katulad lamang ng kultura, kundi maging tapat na saksi ni Cristo na nagdadala ng liwanag, pag-asa, at pagbabago sa bawat lipunan.

Konklusyon

Malaki ang impluwensya ng wika, panitikan, sining, midya, at kolektibong alaala sa paghubog ng pagkakakilanlan ng tao, moral na imahinasyon, at mga pagpapahalagang panlipunan. Dahil ang kultura ay bunga ng parehong biyaya ng Diyos at ng epekto ng kasalanan, kinakailangang lapitan ito ng mga Kristiyano nang may karunungan, pag-iingat, at pananampalataya.

Ang tungkulin ng Iglesya ay hindi ang lumayo sa kultura kundi ang makibahagi rito sa pamamagitan ng kapangyarihan ng ebanghelyo. Sa paggamit ng wika upang ipahayag ang katotohanan, paglikha ng panitikan at sining na nagbibigay-luwalhati sa Diyos, responsableng paggamit ng midya, at pagpapanatili ng alaala ng katapatan ng Diyos, nagiging instrumento ang mga mananampalataya sa pagpapanibago ng kultura. Sa ilalim ng paghahari ni Cristo, ang kultura ay maaaring maging kasangkapan upang dalhin ang sangkatauhan tungo sa pag-asa, pagtubos, at sa pagpapanibago ng buong sangnilikha.

Mga Sanggunian

Ang Biblia (King James Version). Cambridge: Cambridge University Press, 1769.
Carson, D. A. Christ and Culture Revisited. Grand Rapids, MI: Eerdmans, 2008.
Culture Making. Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 2008.
Culture Care. Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 2017.
The Mission of God's People. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2010.
Truth Is Stranger Than It Used to Be. Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 1995.
The New Testament and the People of God. Minneapolis, MN: Fortress Press, 1992.